Column 27 november 2012


Imago Mark Rutte: van wonderboy naar VVD-zorgenkind


De perfecte politieke voorman van een partij die snakte naar een plaatsje aan de top van de Nederlandse politiek.

Dat was het perspectief voor Mark Rutte, nadat hij zijn concurrente voor de ‘baasskap’ binnen de VVD, Rita

Verdonk, opzij had geschoven. Daarna liep Mark net even iets meer rechtop, hoewel nog altijd het bovenlichaam

lichtelijk voorover gebogen, de hand in de zak van (meestal) het strak gesneden maatpakjasje. Het Binnenhof

is van mij straalde de jonge liberaal uit. En het Binnenhof was van hem. Een poosje.


Nu loopt de voorlichter van Mark Rutte voor hem uit, het hoekje om en de klinkers van Het Binnenhof op. Een

subtiel knikje over zijn schouder naar de Premier, en daar verschijnt hij. De Glimlach is wat aarzelend. Ja, ja,

lijkt de wat gehaast ogende VVD-leider te denken, je zegt wel dat de kust veilig is maar met die journalisten blijft

het slecht kersen eten. Beginnen ze ondanks dat ik geen seconde tijd heb en in dit stadium nul-komma-nul te

melden toch weer over die lening (sommigen noemen het heel brutaal een schenking!) aan de Grieken. Vragen ze

me naar het pistool dat een klappertjespistool in mijn handen werd toen we in Brussel toch door de knieën gingen

en andermaal moesten instemmen met extra miljarden voor Athene. Nee, als dit zo blijft kom ik vanaf morgen weer

lekker op de fiets. Ben ik het Kamergebouw zo binnen, fiets tegen de gevel gekwakt.

 

Mark Rutte heeft het niet makkelijk, deze donkere dagen voor Kerst. De media vallen massaal over hem heen

nu duidelijk wordt dat hij zijn VVD-verkiezingsbelofte dat er geen cent meer naar Griekenland zou gaan – ik citeer

de premier - “niet geheel kan waarmaken”. De politieke oppositieleider die Rutte sinds hij met de PvdA in het

regeringsbootje stapte consequent als een man op zijn retour weg probeert te zetten, PVV-coryfee Geert Wilders,

voelt zich weer als een vis in het water en raadt de journalist die hem om een reactie vraagt aan zich niks gelegen

te laten liggen aan Markos Ruttos, de ‘nieuwe premier van Griekenland’.


Het zal een week of twee geleden zijn dat ik in dagblad Metro en voor de VARA-radio als imagodeskundige

sombere tijden voor Mark Rutte voorspelde. Ik doelde daarbij niet op zijn dreigende uitglijders in Europa,

maar op de woedeuitbarsting binnen de eigen VVD-gelederen na het bekend worden van de gevolgen voor de

hogere middeninkomens van zijn zorgpremie afspraken met coalitiegenoot Diederik Samsom. Afspraken die in

sneltreinvaart van tafel gingen om een ware volksopstand te voorkomen en de angstwekkende neergang van

de VVD in de peilingen tot staan te brengen. Rutte, de Man van de Aan-Alles-Is-Gedacht-Glimlach, schrok van de

toorn der liberalen en trok het boetekleed aan. Schoorvoetend, maar hij deed het enige dat zijn politieke toekomst

kon redden.

Hij boog deerniswekkend het hoofd en bekende schuld. Het was allemaal niet zo bedoeld, er was niet over alles

voldoende nagedacht.

 

Ik voorzag dat de VVD-achterban, die Mark Rutte juichend als premier op het schild hees na de eclatante

verkiezingsoverwinning die de liberalen 41 zetels opleverde, hem na de zorgpremie misser met enig argwaan

in de smiezen zou gaan houden. Dat iedere maatregel op een goudschaaltje zou worden gewogen. De euforie

voorbij, het blinde vertrouwen passé. En zie: op zaterdag 24 november kopte De Volkskrant over twee pagina’s

“Het blinde vertrouwen in Mark Rutte is weg”. Het artikel over de stemming binnen de VVD moet de slimme Rutte

veel zorgen baren. Het herbevestigt het door mij geschetste beeld van een koordanser die danig aan het wankelen

is gebracht en die al zijn talent zal moeten aanwenden om zijn achterban tot rust te krijgen en in het gareel te

houden.

 

De wonderboy die een ongekend groot electoraat achter de VVD-beginselen wist te krijgen is nu het liberale

zorgenkind dat niet zonder begeleiding meer de drukke politieke straat over mag steken. Want hij lijkt toch meer

brokkenpiloot dan stabiele factor, die het verre van makkelijk heeft in het politieke huwelijk met ex-activist

Diederik Samsom. Het wordt tijd voor een succesje van Mark Rutte. Dan kan de glimlach terugkeren en de neus

weer in de lucht. Aarzelend misschien, maar toch.

 


Fulco van Aurich