Column 11 april 2013


Deuk in imago Natuurmonumenten


Er woei deze week extra stof op rond het Hulshorsterzand, een onderdeel van de Veluwe.

Niet de droogte van de laatste maanden was de oorzaak, maar de noodkreet van een

traditionele schaapherder die door de stichting Natuurmonumenten buiten spel was gezet

bij een aanbesteding. De wandelstok van een herder dreigt ingeruild te moeten worden

voor de bedelstaf. De herder, die al 25 jaar met zijn schapen over de heidevelden trekt,

kan door het missen van de ‘Hulshorst’ opdracht het voer voor zijn kudde niet meer betalen

en dreigt op de fles te gaan. En dat terwijl ons land nog maar 15 van die schaapskuddes kent.


Het berust allemaal op een misverstand, laat Natuurmonumenten weten. De natuurgigant uit

’s Graveland kreeg veel negatieve reacties van leden en bakken met negatieve publiciteit

(zagen we helemaal niet aankomen), en alle PR-zeilen moesten worden bijgezet. Tientallen

mensen stopten hun lidmaatschap, en misschien nog wel meer. Maar volgens Natuurmonumenten

heeft de bewuste herder een eenzijdig en emotioneel verhaal aan de pers verteld. En zou

Natuurmonumenten ten onrechte imago averij hebben opgelopen.


De natuurorganisatie vroeg een extern bureau, “deskundig op landschapsbeheer” advies

uit te brengen over hoe een nieuw project, de begrazing van het Hulshorsterzand, het beste

kon worden uitgevoerd. In veel reacties via de sociale media vragen mensen zich af of die

deskundigheid niet gewoon intern aanwezig is, en de euro’s wat dat aangaat in de zak hadden

kunnen blijven. Maar goed, het advies luidde dat gerichte begrazing met tijdelijke omheiningen

de beste optie zou zijn gezien het ‘hobbelige’ karakter van het gebied. De offerte van herder

Chris Grinwis viel hierbij buiten de prijzen, want dat rondtrekken met de schapen zou veel te

duur worden. Dus werd de opdracht vergund aan een ‘efficiënter’ werkend bedrijf dat schapen

per vrachtauto van de ene graasplek naar de andere wil transporteren.

 

Dat klinkt allemaal niet erg cultuurhistorisch. Natuurmonumenten, overvallen door de stortvloed

van kritiek, haast zich te melden dat met de getroffen herder zal worden overlegd over maatregelen

die moeten voorkomen dat hij zijn schapen naar de slacht moet brengen. Het beroep van

traditionele schaapherder moet in stand blijven, vindt men ook in ’s Graveland.

 

Het zal de organisatie alle kunst en vliegwerk kosten om hier niet als grote verliezer uit de bus

te komen, en de imago schade te herstellen. Aanbesteden van opdrachten lijkt een te grote risicofactor

voor deze in de basis ideële organisatie. Want goedkoop is in dit soort gevallen misschien wel duurkoop.

 

Van mij mogen de schapen met herder over het Hulshorsterzand trekken, en hier en daar

een polletje gras vergeten. Dat maakt de Veluwe nog mooier dan nu al het geval is.


Fulco van Aurich, imagodeskundige bij Fulcoaching